Nghĩa địa độc nhất vô nhị ở VN

Du Lịch Trực Tuyến: Nghĩa địa cá voi ở Bình Thuận là một nghĩa địa độc nhất vô nhị trên cả nước.

 

Cách bờ biển thuộc xã Phước Thể (Tuy Phong) 6,2 hải lý, có một hòn đảo nhỏ hình chú cá sấu nằm, dài 1.200m, rộng 800m, người dân quanh vùng gọi là Cù Lao Câu.

Trên đảo không có người ở, nhưng hơn 200 năm nay, người ta tụ họp về đây trong một ngày vui duy nhất của năm là rằm tháng Tư, vừa là lễ cúng Cầu ngư chuẩn bị cho mùa cá Nam (có người nôm na là cúng đảo) vừa là ngày hội Rước Ông được ngư dân hơn ba xã quanh đây háo hức chờ đợi quay về, như một miền ký ức không thể thiếu của những người con đất vạn chài cho dù tha phương hay đang ở vùng biển này.

Năm giờ mười phút, chiều rằm tháng tư, chiếc tàu kiểm ngư to lớn màu trắng, thoạt nhìn như một du thuyền, đưa chúng tôi trực chỉ hướng đông.

Trên tàu, ông Đỗ Thái Dương - Phó Chủ tịch huyện Tuy Phong - cho biết: Chính phủ đã phê duyệt hồ sơ xem hòn đảo này là khu bảo tồn biển. Quanh đảo có rất nhiều chủng loại san hô và các giống cá tụ hội sinh sống. Nhưng vấn đề lâu đời của hòn đảo này được chúng tôi quan tâm là nét tín ngưỡng thờ cá voi ở đây đã gắn bó máu thịt trong đời sống của những ngư dân quanh vùng.

Và có lẽ cả hai vấn đề khó có thể tách rời nhau: Sinh vật biển nơi đây phong phú nên cá voi xuất hiện nhiều, nghe nói trước đây thường xuyên xuất hiện những đàn cá mòi khổng lồ, mà đây là thức ăn khoái khẩu của cá voi. Ăn ở nhiều thì chết cũng nhiều, vậy nên Ông "lụy" ở đây cũng không kể hết. Và những trường hợp ngư dân được cứu sống trong những cơn bão tố biển khơi cũng nhiều.

Xuất phát từ lòng biết ơn, xuất phát từ đời sống ngư phủ tính mạng mong manh nhỏ bé trước những cơn sóng cả mà hình thành nên tín ngưỡng riêng biệt. Thật ra việc thờ phụng cá Ông được hình thành từ xa xưa dọc theo ven biển Việt Nam, nhưng dành cả một hòn đảo làm nghĩa địa để quy dắt, gìn giữ, thờ phụng những bộ hài cốt cá Ông thì chỉ duy nhất nơi đây.

Những người nhìn thấy đầu tiên và có công dắt được Ông vào nghĩa địa được gọi là "trưởng nam" và chịu tang, cúng tuần như đối với cha mẹ mình. Ông Trần La và ông Ngô Nghê là hai "trưởng nam" hiện đang có mặt trên đảo trong lễ cúng rằm tháng tư năm nay. Khi vừa lên bờ, tôi đã được gặp mặt và có cuộc trò chuyện với họ. Cả hai ông này đều xác nhận:

Kể từ ngày họ làm tròn bổn phận với Ông, cuộc sống của gia đình họ đã phát triển sung túc rõ rệt, làm đâu đặng đó, mùa biển nào họ cũng trúng được lộc của biển cả.

Trong cả ba cuộc lễ: cúng Tiên, cúng Nghinh và cúng chánh đều được hai ông sắm sửa đủ bộ lễ vật là cặp vịt, chè xôi, nhang đèn. Tôi hỏi: Trong khi "dắt" được cá Ông về nghĩa địa, điều gì làm các ông ấn tượng nhất? Ông Ngô Nghê thành thật: Nước bọt của Ông nhiều lắm, tôi độ chừng cả ba bốn phuy, lúc ấy tôi nhớ tôi cứ ngạc nhiên quá chừng, nước bọt ở đâu mà ra nhiều như vậy.

Theo lời kể của Vạn trưởng Trần La thì từ ngày chôn đến khi "sang cát" lấy hài cốt cho vào quách phải mất ba năm. Các quách này được đưa vào hầm mộ cất giữ cẩn thận. Có những người ở vùng khác đến trộm cắp bị ngư dân Phước Thể phát hiện rượt đuổi. Mục đích của việc lấy xương cá Ông cũng là cầu sự may mắn, họ cắt xương cá Ông thành những khúc nhỏ rồi đính nẹp vào lưới. Họ tin rằng xương Ông ở đâu thì đâu theo đó mà độ trì phù hộ cho họ.

Chính vì tôn thờ mà họ đã hết lời ca ngợi công đức của cá Ông, giữa miếu thờ họ khắc hai câu đối lớn, sơn vàng, tô chuốt từng chữ: Hiển hách ngàn năm trên biển cả/ Anh linh đại độ khắp trời Nam.

Theo N.H

Bình Thuận Online